Άρθρα στην κατηγορία Σαν Σήμερα

Σαν σήμερα… 30 Μάη



1778 Πεθαίνει ο κορυφαίος Γάλλος συγγραφέας και διανοούμενος της Αναγέννησης Βολταίρος (φιλολογικό ψευδώνυμο του Φρανσουά Μαρί Αρουέ).

1793 Τέσσερα περίπου χρόνια μετά την έκρηξη της αστικής επανάστασης στη Γαλλία, πραγματοποιείται νέα λαϊκή εξέγερση στο Παρίσι, έπειτα από την οποία εγκαθιδρύεται επαναστατική δικτατορία των Ιακωβίνων.

1814 Γεννιέται στο Πριαμούκινο της Ρωσικής Αυτοκρατορίας ο Μιχαήλ Μπακούνιν. Ο Μπακούνιν εμφανιζόταν σαν θεωρητικός του αναρχοκομμουνισμού με ένα κράμα ουτοπικών σοσιαλιστικών ιδεών και προυντονισμού (ο ίδιος θεωρούσε τον Προυντόν δάσκαλό του). Στην Α΄ Διεθνή (Διεθνής Ένωση των Εργατών) ξέσπασε σφοδρή αντιπαράθεση ανάμεσα στον Κ. Μαρξ και στον Μπακούνιν γύρω από σημαντικά θεωρητικά ζητήματα σε σχέση με το κράτος, την ταξική πάλη κλπ. Ο Μπακούνιν και οι οπαδοί του έπειτα από σκληρή διαπάλη διαγράφτηκαν από τη Διεθνή. Η Παρισινή Κομμούνα ήρθε να επιβεβαιώσει τη μαρξιστική θέση για την επαναστατική εξουσία και τα καθήκοντά της. Κατόπιν, ο Μπακούνιν συνδέθηκε με το Νετσάγιεφ, υποστηρίζοντας την ατομική τρομοκρατία και διαμορφώνοντας σχέδια εξέγερσης. Οι οπαδοί του Μπακούνιν έπαιξαν τότε σοβαρό ρόλο στο προβοκάρισμα των ταξικών αγώνων της εποχής.

1826 Πεθαίνει ο Παλαιών Πατρών Γερμανός. Ο Π. Π. Γερμανός ήταν ένας από τους λίγους ιεράρχες που είχαν μυηθεί στη Φιλική Εταιρία παραμονές της Επανάστασης του 1821. Σε αυτόν αποδίδεται από την επίσημη ιστοριογραφία η ύψωση της σημαίας της Επανάστασης στην Αγία Λαύρα στις 25 Μαρτίου, γεγονός όμως το οποίο είναι αναληθές και καθιερώθηκε αργότερα ως «εθνικός μύθος». Την επίμαχη ημερομηνία ο Π. Π. Γερμανός βρισκόταν στην Πάτρα, όπου έσπευσε μαζί με τους προκρίτους προκειμένου να αναλάβουν τα ηνία της Επανάστασης, που είχε ξεσπάσει ήδη από τις 21 του μηνός.

1913 Στο Λονδίνο υπογράφεται η συνθήκη ειρήνης μεταξύ της ηττημένης κατά τον Α’ Βαλκανικό Πόλεμο Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και των νικητών Ελλάδας, Σερβίας, Βουλγαρίας και Μαυροβουνίου. Σύμφωνα με τη Συνθήκη αυτή παραχωρούνταν στους νικητές όλα τα εδάφη που βρίσκονταν δυτικά της γραμμής Αίνου – Μηδείας, εκτός της Αλβανίας, που θα παρέμενε στην Οθωμανική Αυτοκρατορία ως ανεξάρτητη Ηγεμονία. Όπως αποδείχθηκε ωστόσο η συγκεκριμένη Συνθήκη έμελε να είναι θνησιγενής, οξύνοντας τους ανταγωνισμούς μεταξύ των αστικών τάξεων των βαλκανικών χωρών και οδηγώντας σε νέο πόλεμο για το εκ νέου μοίρασμα της περιοχής (Β’ Βαλκανικός Πόλεμος).

1925 Στη Σαγκάη οι φοιτητές οργανώνουν αντιιμπεριαλιστική διαδήλωση. Η αγγλοαμερικανική χωροφυλακή του «διεθνούς» τμήματος της πόλης ανοίγει πυρ κατά των διαδηλωτών, σκοτώνοντας και τραυματίζοντας πολλούς. Η δολοφονική αυτή επίθεση ξεσηκώνει κύμα αγανάκτησης στην Κίνα και διεθνώς. Στη Σαγκάη κηρύσσεται γενική απεργία. Αρχίζει το λαϊκό «κίνημα της 30 του Μάη».

1930 Ένοπλη εξέγερση στην Ινδοκίνα. Στο Σαμόι, 200 χλμ. βορειοδυτικά της Σαϊγκόν, χιλιάδες αγρότες διαδηλώνουν με κόκκινες σημαίες ενάντια στους φόρους. Ακολουθούν αιματηρές συγκρούσεις με γαλλικά στρατεύματα. Στην επαρχία Σάντεξ ο διοικητής, υπό την πίεση των αγροτικών κινητοποιήσεων, αναγκάστηκε να αναστείλει τους φόρους και να παραχωρήσει γη.

1935 Στη Γαλλία, εκτός από Κομμουνιστικό και το Σοσιαλιστικό Κόμμα, προσχωρούν στο Λαϊκό Μέτωπο το Ριζοσπαστικό, το Ριζοσπαστικό – Σοσιαλιστικό, το Δημοκρατικό – Σοσιαλιστικό, καθώς και διάφοροι άλλοι ανένταχτοι.

1941 Οι νεολαίοι Μανώλης Γλέζος και Απόστολος Σάντας κατεβάζουν τη γερμανική σημαία από την Ακρόπολη.

1950 Τη νύχτα της 30 προς 31 Μάη πραγματοποιείται στρατιωτικό πραξικόπημα από τον ΙΔΕΑ, που κατηύθυνε ο Παπάγος. Ο ίδιος το πρωί της 31/5 το σταμάτησε.

1959 Αποχωρούν από το Ιράκ οι τελευταίοι Βρετανοί ιμπεριαλιστές.

1967 Στον απόηχο αλλεπάλληλων πραξικοπημάτων και συγκρούσεων, ο στρατιωτικός διοικητής της επαρχίας Μπιάφρα της Νιγηρίας ανακηρύσσει την ανεξαρτησία της από την υπόλοιπη χώρα.

1974 Οι μητέρες και οι συγγενείς των πολιτικών κρατουμένων φοιτητών, με έκκλησή τους προς την παγκόσμια κοινή γνώμη, καταγγέλλουν τα βασανιστήρια στα οποία υποβλήθηκαν στην Ασφάλεια και στο Μπογιάτι, ζητώντας τη συμπαράσταση για τη σωτηρία τους.

1968 Ο στρατηγός Ντε Γκολ διαλύει την Εθνοσυνέλευση και προκηρύσσει εκλογές για τις 23 Ιούνη, ενώ σε τηλεοπτικό του μήνυμα προς το γαλλικό λαό ισχυρίζεται ότι υπάρχει «κίνδυνος κομμουνιστικής δικτατορίας» και απειλεί εμμέσως με δικό του συνταγματικό πραξικόπημα και εμφύλια σύρραξη.

Σαν σήμερα… 29 Μάη



1453 Ο Οθωμανικός στρατός καταλαμβάνει την Κωνσταντινούπολη.

1824 Καταστροφή της Κάσου από τον τουρκοαιγυπτιακό στόλο.

1880 Γεννιέται ο Γερμανός ιστορικός και φιλόσοφος Όσβαλντ Σπένγκλερ, συγγραφέας του έργου Η Παρακμή της Δύσης, που προτείνει την κυκλική θεωρία για την άνοδο και την πτώση των πολιτισμών.

1912 Υπογράφεται στη Σόφια το Σύμφωνο Συμμαχίας ανάμεσα στην Ελλάδα και τη Βουλγαρία. Δημιουργείται η Βαλκανική Συμμαχία (παραμονές Α’ Βαλκανικού Πολέμου).

1917 Γεννιέται ο Τζον Κένεντι, Πρόεδρος των ΗΠΑ από τον Γενάρη του 1961 μέχρι τη δολοφονία του στο Ντάλας του Τέξας, στις 22 του Νοέμβρη 1963.

1924 Ανήμερα της ιστορικής επετείου της Άλωσης της Πόλης, γίνεται η ιδρυτική συνέλευση της ΑΕΚ.

1927 Γεννιέται ο ηθοποιός Θανάσης Βέγγος.

1953 Ο Νεοζηλανδός σερ Εντμοντ Πέρσιβαλ Χίλαρι και ο Νεπαλέζος Σέρπα Τένζινγκ Νόργκεϊ κατακτούν το Εβερεστ, την πιο ψηλή κορυφή της Γης, στα Ιμαλάια, ανάμεσα στην Ινδία και στο Θιβέτ.

1980 Θύμα δολοφονικής απόπειρας πέφτει ο υπέρμαχος των πολιτικών δικαιωμάτων των μαύρων Βέρνον Τζόρνταν, ο οποίος τραυματίζεται σοβαρά από τα πυρά επαγγελματία δολοφόνου που τον χτύπησε πισώπλατα, στο Φορτ Γουέιν της Ιντιάνα.

1994 Πεθαίνει στη Χιλή όπου είχε καταφύγει διωκόμενος ο πρώην ηγέτης της Λαϊκής Δημοκρατίας της Γερμανίας Εριχ Χόνεκερ (81 ετών), ΓΓ του Ενιαίου Σοσιαλιστικού Κόμματος Γερμανίας από το 1971 έως το 1981 και Πρόεδρος της χώρας από το 1976 έως το 1989. Εντάχθηκε στο κομμουνιστικό κίνημα από πολύ νωρίς: το 1922 έγινε μέλος των Σπαρτακιστών και το 1929 μέλος του Κομμουνιστικού Κόμματος Γερμανίας. Το 1937 καταδικάστηκε σε 10 χρόνια φυλάκιση από το ναζιστικό καθεστώς. Παρέμεινε στη φυλακή μέχρι το 1945, ενώ στη συνέχεια δραστηριοποιήθηκε μέσα από τις γραμμές του Ενιαίου Σοσιαλιστικού Κόμματος Γερμανίας.

1998 Η γαλλική Εθνοσυνέλευση αναγνωρίζει τη γενοκτονία των Αρμενίων από τους Τούρκους το 1915 και προκαλεί τη λυσσαλέα αντίδραση της επίσημης Τουρκίας.

2010 Πεθαίνει ο Αμερικανός ηθοποιός και σκηνοθέτης Ντένις Χόπερ.

Σαν σήμερα… 27 Μάη



1821 Οι Ψαριανοί πυρπολητές Δημήτριος Παπανικολής, Ιωάννης Δημουλίτσας (Πατατούκος) και Γεώργιος Καλαφάτης πυρπολούν τουρκικό δίκροτο με 74 πυροβόλα και 1000 άνδρες στο λιμάνι της Ερεσού Λέσβου.

1840 Πεθαίνει ο Ιταλός συνθέτης και βιρτουόζος του βιολιού Νικολό Παγκανίνι.

1907 Γεννιέται ο ποιητής Νίκολας Κάλας (φιλολογικό ψευδώνυμο του Νικολάου Καλαμάρη).

1927 Η Βρετανία διακόπτει τις διπλωματικές σχέσεις της με τη Σοβιετική Ένωση, προσπαθώντας κατ’ αυτόν τον τρόπο να τεθεί επικεφαλής μιας διεθνούς προσπάθειας απομόνωσής της. Ωστόσο, καμιά άλλη χώρα δεν την ακολουθεί, με αποτέλεσμα στις 3/10/1929 να αναγκαστεί να αποκαταστήσει τις διπλωματικές σχέσεις με την ΕΣΣΔ.

1941 Οι Γερμανοί καταλαμβάνουν τα Χανιά (Μάχη της Κρήτης).

1942 Δολοφονείται ο ναζί «προτέκτορας της Τσεχίας» Ράινχαρτ Χάιντριχ. Ο Χάιντριχ, τον οποίο αποκαλούσαν «ξανθό κτήνος» και «χασάπη της Πράγας», ήταν 2ος στην ιεραρχία των SS μετά τον Χ. Χίμλερ. Ήταν εκείνος που ετοίμασε το γενικό σχέδιο των μέτρων που απαιτούνταν για την Τελική Λύση εξόντωσης των Εβραίων. Δολοφονήθηκε από δύο άντρες της «Ελεύθερης Τσεχίας» που είχαν εκπαιδευτεί και εξοπλιστεί στη Βρετανία. Χιλιάδες εκτελέστηκαν στη συνέχεια ως αντίποινα, ενώ μια μικρή κωμόπολη, το Λίντιτσε, θα εξαφανιστεί από το χάρτη, γινόμενη έκτοτε σύμβολο της ναζιστικής θηριωδίας.

1948 Το ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ απευθύνει γράμμα προς όλες τις Κομματικές Οργανώσεις στις πόλεις και όλα τα μέλη του Κόμματος, με το οποίο καθορίζει ότι δουλειά του κάθε κομμουνιστή στις πόλεις είναι να εξυπηρετεί απόλυτα τον Δημοκρατικό Στρατό και το Γενικό Αρχηγείο του ΔΣΕ.

1958 Πεθαίνει ο Κώστας Θέος. Ο Κ. Θέος ήταν καπνεργάτης από τον Βόλο. Διετέλεσε Γραμματέας της Ενωτικής ΓΣΕΕ την περίοδο του Μεσοπολέμου, μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΓΣΕΕ (8ο Συνέδριο 1946), Αντιπρόεδρος της Παγκόσμιας Συνδικαλιστικής Οργάνωσης (ΠΣΟ) το 1953, κ.α.

1963 Γίνονται τα αποκαλυπτήρια του αγάλματος του Προέδρου των ΗΠΑ Χάρι Τρούμαν, το οποίο δώρισε στην Ελλάδα η ΑΧΕΠΑ.

1963 Ώρα 1.22 πρωινή. Ο Γρηγόρης Λαμπράκης, μετά από πέντε μέρες άνισου αγώνα στην εντατική, χάνει τη μάχη για τη ζωή. Είχε δεχθεί δολοφονική επίθεση στη διάρκεια συγκέντρωσης για την Ειρήνη στη Θεσσαλονίκη στις 22/5. Χτυπήθηκε με λοστό στο κεφάλι από τον Μανώλη Εμμανουηλίδη, που επέβαινε σε τρίκυκλο το οποίο οδηγούσε ο Σπύρος Γκοτζαμάνης. Και οι δύο ήταν άνθρωποι του υποκόσμου, μέλη της αντικομμουνιστικής οργάνωσης Καρφίτσα, την οποία καθοδηγούσε η χωροφυλακή και η Ασφάλεια Θεσσαλονίκης. Ο Γρηγόρης Λαμπράκης ήταν παλιός βαλκανιονίκης, υφηγητής της Ιατρικής Σχολής στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας, συνεργαζόμενος βουλευτής με την ΕΔΑ και ηγετική μορφή του κινήματος της Ειρήνης (αντιπρόεδρος της ΕΕΔΥΕ και ιδρυτικό μέλος της Ελληνικής Επιτροπής για τη Βαλκανική Συνεννόηση).

1985 Σαράντα νεκροί και εκατοντάδες τραυματίες είναι ο απολογισμός βίαιων επεισοδίων που ξέσπασαν μεταξύ φιλάθλων στο στάδιο «Χέιζελ» των Βρυξελλών, λίγο πριν την έναρξη του τελικού του Κυπέλλου Πρωταθλητριών Ευρώπης μεταξύ των ομάδων Γιουβέντους και Λίβερπουλ.

Σαν σήμερα… 26 Μάη



1924 Οι ναυτεργάτες κατεβαίνουν σε απεργία διαρκείας με αίτημα την αύξηση των αποδοχών.

Τους ναυτεργάτες ακολουθούν οι σιδηροδρομικοί, οι αρτεργάτες, οι ηλεκτροτεχνίτες και οι υποδεματεργάτες.

Στις 11 Ιουνίου η κυβέρνηση κηρύσσει την επιστράτευση των απεργών.

1926 Γεννιέται ο Αμερικανός συνθέτης και τρομπετίστας της τζαζ Μάιλς Ντέιβις.

1930 Αιματηρές συγκρούσεις γίνονται στη Μαρτίνα Φράνκα της Ιταλίας ανάμεσα σε αγρότες και φασίστες. Οι αγρότες έστησαν οδοφράγματα, έκοψαν τους δρόμους και τις τηλεφωνικές γραμμές. Οι εξεγερμένοι επιτέθηκαν κατά των γραφείων του φασιστικού κέντρου και τα έκαψαν. Η φασιστική κυβέρνηση του Μουσολίνι έστειλε στρατό και τεθωρακισμένα για να καταστείλει την εξέγερση. Κηρύχθηκε ο στρατιωτικός νόμος, ενώ πραγματοποιήθηκαν πάνω από 300 συλλήψεις.

1932 Μετά την παραίτηση Βενιζέλου (λόγω της πτώχευσης), σχηματίζεται νέα κυβέρνηση με πρωθυπουργό τον Αλέξανδρο Παπαναστασίου. Η νέα κυβέρνηση κράτησε μόλις 6 μέρες. Ο Βενιζέλος είχε δηλώσει στον Παπαναστασίου ότι θα τον υποστήριζε, αλλά στην ψήφο εμπιστοσύνης, τόνισε ότι θα ψήφιζε υπέρ της κυβέρνησης με επιφυλάξεις, επειδή δε συμφωνούσε με τις προγραμματικές της δηλώσεις. Ο Παπαναστασίου δε θεώρησε επαρκή τη στήριξη αυτή και υπέβαλε την παραίτησή του στις 5 Ιουνίου 1932.

1933 Η κυβέρνηση Ντόλφους στην Αυστρία θέτει εκτός νόμου το Κομμουνιστικό Κόμμα.

1940 Αρχίζει η μάχη της Δουνκέρκης. Ο Βρετανικός στόλος πετυχαίνει να μεταφέρει στη Μ. Βρετανία 300.000 Βρετανούς και 40.000 Γάλλους στρατιώτες, που είχαν περικυκλωθεί και καθηλωθεί από τον προελαύνοντα γερμανικό στρατό στις ακτές.

1941 Ο στρατηγός Φρέιμπεργκ, διοικητής των συμμαχικών δυνάμεων στην Κρήτη, διατάζει την εκκένωση του νησιού. Δύο Λόχοι του Ελληνικού 5ου Συντάγματος Πεζικού ανακαταλαμβάνουν το χωριό Σταυρωμένος Ρεθύμνου και συλλαμβάνουν 100 Γερμανούς αιχμαλώτους. Οι Γερμανοί καταλαμβάνουν τις Μουρνιές Χανίων (Μάχη της Κρήτης).

 1941 Ξεκινά στην κατεχόμενη από τους Ναζί βόρεια Γαλλία δεκαπενθήμερη απεργία των ανθρακωρύχων, υπό την καθοδήγηση του Γαλλικού Κομμουνιστικού Κόμματος. Πάνω από 100.000 ανθρακωρύχοι παίρνουν μέρος στην απεργία.

1942 Υπογράφεται στο Λονδίνο σοβιετοβρετανικό Σύμφωνο συμμαχίας στον πόλεμο κατά της χιτλερικής Γερμανίας, καθώς και μεταπολεμικής συνεργασίας και αμοιβαίας βοήθειας.

1943 Τμήμα του ΕΛΑΣ του Αρχηγείου Ρούμελης χτυπά φάλαγγα Ιταλικού τάγματος στο 51ο χλμ. του δρόμου Γραβιάς – Άμφισσας και το διαλύει.

1946 Συνέρχεται το 1ο Πανελλαδικό Συνέδριο Γυναικών. Σε αυτό λαμβάνουν μέρος 450 αντιπρόσωποι από 200 γυναικείους συλλόγους της χώρας. Θέματα: Οι σκοποί της ίδρυσης της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Γυναικών, η συμβολή της γυναίκας στον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα, τα πολιτικά και οικονομικά δικαιώματα της γυναίκας και η φροντίδα για το παιδί.

1955 Ο Ν. Χρουστσόφ επισκέπτεται το Βελιγράδι και καταδικάζει τη μέχρι τότε πολιτική της ΕΣΣΔ απέναντι στη Γιουγκοσλαβία.

1965 Αρχίζει στη Λαμία η δίκη στελεχών του ΚΚΕ και της ΕΔΑ με τις κατηγορίες της αντίστασης κατά της Αρχής, της πρόκλησης σωματικών βλαβών, κ.ά. στη διάρκεια εκδήλωσης στο Γοργοπόταμο (29/11/1964). Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης αυτής είχε σημειωθεί έκρηξη η οποία σκότωσε 13 και τραυμάτισε 45 άτομα. Στις 17/6 καταδικάστηκαν οι Γεράσιμος Αυγερόπουλος, Άννα Σολωμού, Κώστας Τασσόπουλος, Φωτεινή Σπυράτου, Δημήτρης Χριστόπουλος, κ.ά., σε ποινές φυλάκισης 7 μηνών έως 3 χρόνων.

1966 Η Γουιάνα αποκτά την ανεξαρτησία της από τη Μ. Βρετανία.

Σαν Σήμερα…. 25 Μάη



photographer-alberto-korda-che-guevara-by-ricardo-maltakentrikh

1803 Γεννιέται ο Αμερικανός φιλόσοφος και δοκιμιογράφος Ραλφ Γουόλντο Έμερσον.

1834 Οι οπλαρχηγοί επαναστάτες του 1821 Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και ο Δημήτριος Πλαπούτας καταδικάζονται σε θάνατο, κατηγορούμενοι ότι συνωμοτούσαν κατά της αντιβασιλείας του Όθωνα. Υπέρ της απαλλαγής τους ψηφίζουν οι δικαστές Γεώργιος Τερτσέτης και Αναστάσιος Πολυζωίδης. Στη συνέχεια, η ποινή τους θα μετατραπεί σε κάθειρξη και θα απελευθερωθούν μόλις ενηλικιωθεί ο Όθωνας, το Μάη του 1835.

1889 Γεννιέται ο Ρωσοαμερικανός αεροναυπηγός Ιγκόρ Σικόρσκι, εφευρέτης του ελικοπτέρου.

1919 Ξεκινά τις εργασίες του το 22ο Συνέδριο του Βουλγαρικού Εργατικού Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος (των «στενών»), το οποίο αποφασίζει τη μετονομασία του σε Κομμουνιστικό Κόμμα. Την περίοδο αυτή το ΚΚΒ αριθμεί 25.000 μέλη.

1922 Γεννιέται ο Ενρίκο Μπερλινγκουέρ, Γενικός Γραμματέας του Ιταλικού Κομμουνιστικού Κόμματος (1972-1984) και ηγετική μορφή του αναθεωρητικού ρεύματος του «Ευρωκομμουνισμού».

1932 Τέσσερις χιλιάδες εργάτες στο Βόλο πραγματοποιούν συγκέντρωση αλληλεγγύης προς τους απεργούς ναυτεργάτες. Συγκροτείται διαδήλωση, η οποία χτυπιέται από την Αστυνομία.

1935 Ο θρυλικός σπρίντερ και άλτης Τζέσε Όουενς σπάει έξι παγκόσμια ρεκόρ σε μία ώρα. Μεταξύ άλλων, γίνεται ο πρώτος άλτης που περνά τα 8 μέτρα στο άλμα εις μήκος, με επίδοση 8,13.

1944 Γεννιέται ο Γάλλος τραγουδοποιός Πιερ Μπασλέ.

1946 Η Υπεριορδανία (κατόπιν Ιορδανία) ανακηρύσσεται ανεξάρτητο κράτος (έως τότε βρισκόταν υπό βρετανική εντολή).

1962 Συγκέντρωση 3.000 επιστημόνων και διανοουμένων πραγματοποιείται στο θέατρο «Κεντρικόν» της Αθήνας, με αίτημα δημοκρατικές ελευθερίες.

1969 Από τους 1.179 πολιτικούς κρατουμένους στο Λακκί Λέρου οι 905 εγκρίνουν τις αποφάσεις της 12ης (1968) και της 13ης (1969) Ολομέλειας της ΚΕ του ΚΚΕ.

1979 Αμερικανικό αεροσκάφος «DC-10» συντρίβεται στο Σικάγο, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους και οι 273 επιβάτες του, στο πλέον πολύνεκρο δυστύχημα των ΗΠΑ. Τέσσερις μέρες αργότερα, αναστέλλονται όλες οι πτήσεις των αεροπλάνων «DC-10» σε ΗΠΑ και Βρετανία, καθώς οι έρευνες αποκαλύπτουν μοιραίες ατέλειες στη συναρμολόγηση των κινητήρων.

2001 Πεθαίνει ο Κουβανός φωτογράφος Αλμπέρτο Κόρδα (καλλιτεχνικό ψευδώνυμο του Αλμπέρτο Ντίας Γκουτιέρες), δημιουργός του γνωστότερου πορτρέτου του Τσε Γκεβάρα.

Σαν σήμερα… 24 Μάη



1626 Ο Ολλανδός άποικος Πίτερ Μίνουιτ αγοράζει από τους Ινδιάνους το νησί του Μανχάταν. Ως αντάλλαγμα προσφέρει μπρελόκ και άλλα φανταχτερά μπιχλιμπίδια, αξίας 24ων δολαρίων.

1543 Πεθαίνει ο Νικόλαος Κοπέρνικος, ο Πολωνός αστρονόμος, που εισηγήθηκε τη θεωρία του ηλιοκεντρικού συστήματος.

1686 Γεννιέται ο Ολλανδός φυσικός και εφευρέτης Ντάνιελ Γκαμπριέλ Φαρενάιτ, που δημιούργησε την ομώνυμη κλίμακα για τη μέτρηση της θερμοκρασίας.

1881 Μετά το Συνέδριο του Βερολίνου υπογράφεται η Συνθήκη της Κωνσταντινούπολης, με την οποία ενσωματώνονται στην Ελλάδα η Θεσσαλία (εκτός της Ελασσόνας) και η Άρτα.

1886 Λήγει ο αποκλεισμός των ελληνικών παραλίων από τους στόλους της Αγγλίας και της Ρωσίας, που είχε επιβληθεί στις 26 Απρίλη. Αιτία του αποκλεισμού ήταν η άρνηση της κυβέρνησης Θεόδωρου Δηλιγιάννη να διατάξει την αποστράτευση και να σταματήσει τις πολεμικές προετοιμασίες κατά της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

1900 Γεννιέται ο Ιταλός θεατρικός συγγραφέας Εντουάρντο Ντε Φιλίππο.

1905 Συγκροτείται το πρώτο σοβιέτ των εργατών στη Ρωσία.

1917 Συμμαχικός αποκλεισμός της Αθήνας. Ο Γάλλος τέως υπουργός Εξωτερικών Σελεστέν Ζονάρ φτάνει στον Πειραιά επικεφαλής του στόλου της Αντάντ, αποβιβάζει αγήματα στην ελληνική πρωτεύουσα, εξορίζει στην Κορσική μέλη της κυβέρνησης και πολλούς βασιλόφρονες πολιτικούς (Ιωάννης Μεταξάς, Δημήτριος Γούναρης, Σπύρος και Σταμάτης Μερκούρης) και απαιτεί την παραίτηση από το θρόνο του Κωνσταντίνου, που δέχεται να μεταβεί στην Ελβετία.

1933 Σε όλη την Ελλάδα γίνεται καμπάνια αλληλεγγύης προς το γερμανικό προλεταριάτο που μάχεται κατά του φασισμού και για τη σωτηρία των Δημητρόφ και Τέλμαν. Ο Γκεόργκι Δημητρόφ (ηγετικό στέλεχος της Κομμουνιστικής Διεθνούς) και ο Ερνστ Τέλμαν (ΓΓ του Γερμανικού Κομμουνιστικού Κόμματος) είχαν συλληφθεί από τους Ναζί στις 9 και 3 του Μάρτη αντίστοιχα.

1935 Το Κόμμα των Φιλελευθέρων, με επικεφαλής τον Θεμιστοκλή Σοφούλη, αποφασίζει οριστικά να απόσχει από τις προσεχείς εκλογές, με το αιτιολογικό ότι δεν διασφαλιζόταν η ελεύθερη άσκηση του εκλογικού δικαιώματος. Παρόμοιες αποφάσεις πήραν και άλλα κόμματα της βενιζελικής παράταξης, του Καφαντάρη, του Μιχαλακόπουλου και του Μυλωνά.

1936 Συνέρχεται στην Αθήνα το Α’ Πανελλαδικό Συνέδριο φοιτητών και σπουδαστών. Παίρνουν μέρος 165 αντιπρόσωποι από πανεπιστήμια της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης και όλες τις ανώτερες σχολές.

1941 Γεννιέται ο Αμερικανός τραγουδιστής και συνθέτης Μπομπ Ντίλαν, καλλιτεχνικό ψευδώνυμο του Ρόμπερτ Άλεν Ζίμερμαν.

1964 Ιδρύεται η Πανελλαδική Ένωση Γυναικών (ΠΕΓ), μέλος της Παγκόσμιας Δημοκρατικής Οργάνωσης Γυναικών (ΠΔΟΓ).

1966 Οι σιδηροδρομικοί κατεβαίνουν σε απεργία και η κυβέρνηση τους επιστρατεύει.

1972 Η Ασφάλεια Προαστίων συλλαμβάνει στη Νέα Ιωνία 5 κλωστοϋφαντουργούς εργάτες και εργάτριες με την κατηγορία ότι την παραμονή της Πρωτομαγιάς είχαν αναρτήσει στο εργοστάσιο όπου δούλευαν συνθήματα κατά της δικτατορίας και υπέρ των αγώνων της εργατικής τάξης και του ΚΚΕ.

1974 Πεθαίνει ο Αμερικανός συνθέτης και πιανίστας της τζαζ Ντιουκ Έλινγκτον.

1975 Στις εκλογές για την ανάδειξη της αιρετής ΕΦΕΕ, η Πανσπουδαστική Συνδικαλιστική Κίνηση (η παράταξη στα πλαίσια της οποίας δρούσε η ΚΝΕ) αναδεικνύεται πρώτη δύναμη.

1976 Τα Συνεργαζόμενα Εργατικά Σωματεία κηρύσσουν 48ωρη πανελλαδική απεργία ενάντια στο αντεργατικό νομοσχέδιο που προωθούσε η κυβέρνηση του Κ. Καραμανλή (ο περιβόητος Ν.330). Κατά τη δεύτερη μέρα των κινητοποιήσεων η αστυνομία επιτίθεται με ιδιαίτερη αγριότητα εναντίον των συγκεντρωμένων στο θέατρο «Γκλόρια» οικοδόμων, με αποτέλεσμα το θάνατο ενός ατόμου και τον τραυματισμό πολλών άλλων. Ο Ν.330 θα υπερψηφιστεί τελικά στις 27 του μηνός, με τον υπουργό Εργασίας να δηλώνει από το βήμα της Βουλής πως «η κυβέρνηση δεν θα ανεχθεί την …πάλη των τάξεων!». Η Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΚΚΕ αποχωρεί σε ένδειξη διαμαρτυρίας.

1993 Μετά από εμφύλιο πόλεμο, που διήρκεσε 30 χρόνια, η Ερυθραία αποκτά την ανεξαρτησία της από την Αιθιοπία.

2001 Πεθαίνει η πεζογράφος και θεατρική συγγραφέας Μαργαρίτα Λυμπεράκη.

Σαν σήμερα… 23 Μάη



1707 Γεννιέται ο Σουηδός βοτανολόγος Καρλ Φον Λίνε, «πατέρας» της σύγχρονης βοτανολογίας και εφευρέτης του συστήματος ταξινόμησης φυτών και ζώων.

1868 Πεθαίνει ο Ιωάννης (Γενναίος) Κολοκοτρώνης, γιος του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, στρατιωτικός και πολιτικός, που διετέλεσε και πρωθυπουργός (26/5/1862 – 11/10/1862).

1875 Ξεκινά τις εργασίες του στην Γκότα το ιδρυτικό Συνέδριο του Σοσιαλιστικού Εργατικού Κόμματος της Γερμανίας (23-26/5/1875). Το κόμμα προήλθε από την ενοποίηση του Σοσιαλιστικού Εργατικού Κόμματος Γερμανίας, με ηγέτες τον Μπέμπελ και τον Β. Λίμπκνεχτ, και της Γενικής Γερμανικής Εργατικής Ενωσης (οπορτουνιστικό κόμμα, λασαλικό), με ηγέτες τον Χάζενκλεβερ και τον Τέλκε. Για να ενωθούν, έπρεπε να επεξεργαστούν κοινό Πρόγραμμα του Κόμματος. Προηγουμένως, έδωσαν το Πρόγραμμα στον Μαρξ για παρατηρήσεις, οι οποίες συνοψίστηκαν στο έργο «Κριτική του Προγράμματος της Γκότα». Το Πρόγραμμα, βεβαίως, ήταν οπορτουνιστικό σε ζητήματα, όπως η εργατική τάξη ως επαναστατική τάξη, τα μεσαία στρώματα και η σχέση τους με τις άλλες τάξεις, οι σκοποί της πάλης του κόμματος και το κράτος, η πρώτη κατώτερη φάση της κομμουνιστικής κοινωνίας, η οικοδόμησή της και η διανομή του κοινωνικού προϊόντος που παράγεται σ’ αυτήν τη φάση, ο διεθνισμός, και άλλα ζητήματα, αποκαλύπτοντας πόσο αυστηρά ο Μαρξ αντιμετώπιζε θεωρητικά ζητήματα (ήταν ανυποχώρητος σε ζητήματα αρχών), προκειμένου να είναι αποτελεσματική η δράση του Κόμματος. Δίνει, ταυτόχρονα, ένα πρώτο δείγμα της αντίληψής του για την πάλη στις συνθήκες καπιταλισμού, αλλά και για την ουσία του κράτους της εργατικής τάξης, και την οικονομία στην πρώτη κατώτερη φάση της κομμουνιστικής κοινωνίας.

1893 Ιδρύεται ο Εθνικός Γυμναστικός Σύλλογος.

1906 Πεθαίνει ο Νορβηγός δραματικός συγγραφέας και ποιητής, Ερρίκος Ίψεν.

1911 Ψηφίζεται το νέο Σύνταγμα της Ελλάδας, με πρωτοβουλία της κυβέρνησης του Ελευθερίου Βενιζέλου στα πλαίσια του αστικού εκσυγχρονισμού. Οι σημαντικότερες μεταβολές που επέφερε η αναθεώρηση του 1911 ήταν η ενίσχυση των ατομικών ελευθεριών και του κράτους δικαίου, και ο γενικότερος εκσυγχρονισμός των θεσμών. Οι σημαντικότερες αλλαγές σε σχέση με το Σύνταγμα του 1864 στο επίπεδο της προστασίας των ατομικών ελευθεριών ήταν η ενίσχυση της προστασίας της προσωπικής ασφάλειας, η μείωση από το 30ό στο 25ο του ορίου ηλικίας των εκλόγιμων βουλευτών, η φορολογική ισότητα, το δικαίωμα του συνεταιρίζεσθαι και του απαραβίαστου της κατοικίας. Ταυτοχρόνως, αναβαθμίσθηκε ο ρόλος της Βουλής, ενισχύθηκαν οι εγγυήσεις της δικαστικής ανεξαρτησίας, επανιδρύθηκε το Συμβούλιο της Επικρατείας και ανατέθηκε ο έλεγχος του κύρους των βουλευτικών εκλογών σε ειδικό δικαστήριο, το Εκλογοδικείο, καθιερώθηκαν για πρώτη φορά η υποχρεωτική και δωρεάν στοιχειώδης εκπαίδευση, η υποχρεωτική στρατιωτική θητεία και η μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων και, τέλος, προβλέφθηκε απλούστερη διαδικασία αναθεώρησης του Συντάγματος.

1917 Γεννιέται ο Αμερικανός μετεωρολόγος, Έντουαρντ Λόρεντζ, που ανέπτυξε τη «θεωρία του χάους» και εισήγαγε τον όρο «το σύνδρομο της πεταλούδας».

1920 Η Σοσιαλδημοκρατική Ένωση της Ινδονησίας μετασχηματίζεται σε Κομμουνιστικό Κόμμα. Το Κομμουνιστικό Κόμμα της Ινδονησίας υπήρξε το πρώτο ΚΚ από την Ασιατική ήπειρο που έγινε μέλος της Κομμουνιστικής Διεθνούς.

1924 Συνέρχεται το 13ο Συνέδριο του Ρωσικού Κομμουνιστικού Κόμματος (μπολσεβίκων), το πρώτο Συνέδριο χωρίς τον Β. Ι. Λένιν, ο οποίος είχε πεθάνει στις 21 Γενάρη του ίδιου χρόνου. Μεταξύ άλλων, το Συνέδριο επικύρωσε την απόφαση της 13ης κομματικής Συνδιάσκεψης που καταδίκαζε τον τροτσκισμό σαν μικροαστική παρέκκλιση και εξουσιοδοτούσε την Κεντρική Επιτροπή να προστατεύσει σταθερά και αποφασιστικά την ενότητα του Κόμματος. Γενικός Γραμματέας της ΚΕ επανεκλέχθηκε ο Ι. Β. Στάλιν.

1941 Καθώς η Μάχη της Κρήτης συνεχίζεται, ο Βασιλιάς Γεώργιος Β’ και η Ελληνική Κυβέρνηση φεύγουν από το νησί και μεταβαίνουν στην Αίγυπτο.

1960 Πεθαίνει ο Γάλλος χημικός Ζορζ Κλοντ, που ανακάλυψε τον φωτισμό neon.

1965 Πραγματοποιείται η 3η Μαραθώνια Πορεία Ειρήνης.

1966 Σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης κηρύσσει τη Βρετανία ο πρωθυπουργός των Εργατικών Χάρολντ Ουίλσον, καθώς η απεργία των ναυτεργατών βρίσκεται ήδη μια βδομάδα σε εξέλιξη. Πρόκειται για την πρώτη απεργία των Βρετανών ναυτεργατών από το 1911. Τα βασικά αιτήματα της απεργίας ήταν η μείωση των ωρών εργασίας και η αύξηση των μισθών. Ο Ουίλσον κατηγόρησε τους απεργούς, πως καθοδηγούνταν από κομμουνιστές και πως στόχος τους ήταν η πτώση της κυβέρνησής του. Μετά την κήρυξη έκτακτης ανάγκης η απεργία λύθηκε την 1η Ιούνη και αφού είχε επέλθει ορισμένος συμβιβασμός με τους πλοιοκτήτες στο θέμα των μισθών.

1967 Με γράμμα του προς την Κομματική Οργάνωση (μ.λ.) Τασκένδης ο Νίκος Ζαχαριάδης εκφράζει την αντίθεσή του με την πολιτική του ΚΚ Κίνας.

1974 Σκηνές θρησκευτικού φανατισμού έξω από τα δικαστήρια. Δεκάδες οπαδοί του μητροπολίτη Φλώρινας Καντιώτη εκδηλώνουν τη συμπαράστασή τους σε δικαζόμενο, ο οποίος, κατά τη διάρκεια της προβολής του έργου «Jesus Christ Superstar» σε κεντρικό κινηματογράφο, εισέβαλε στην αίθουσα, κατέστρεψε την κόπια και επιχείρησε να σπάσει και τη μηχανή προβολής…

1979 Ο υποψήφιος του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος, Καρλ Κάρστενς, εκλέγεται Πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Γερμανίας. Ο Κάρστενς υπήρξε μέλος του ναζιστικού κόμματος κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου.

1986 Η Κεντρική Υπηρεσία Πληροφοριών (ΚΥΠ) μετονομάζεται σε Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών (ΕΥΠ).

Σαν Σήμερα… 22 Μαϊου



1813 Γεννιέται ο Γερμανός συνθέτης της κλασικής μουσικής Ρίχαρντ Βάγκνερ.

1825 Πεθαίνει (δολοφονείται από Έλληνα) η Λασκαρίνα Πινότση, η γνωστή Μπουμπουλίνα, ηρωίδα της Ελληνικής Επανάστασης του 1821.

1885 Πεθαίνει ο Γάλλος συγγραφέας Βίκτωρ Ουγκό, ο πλέον σημαντικός εκπρόσωπος του ρεύματος του Γαλλικού Ρομαντισμού.

1894 Γεννιέται η κομμουνίστρια λογοτέχνις Έλλη Αλεξίου. Η Ε. Αλεξίου ήρθε από το Ηράκλειο της Κρήτης στην Αθήνα το 1911 για ανώτατες σπουδές. Θέλει να γίνει δασκάλα του απλού λαού. Παράλληλα, αρχίζει να την απασχολεί η λογοτεχνική γραφή. Οι λαϊκοί αγώνες που δυναμώνουν, οι διώξεις όσων πρωτοστάτησαν στη μεταρρύθμιση, οδηγούν την Έλλη Αλεξίου όλο και πιο κοντά στις κομμουνιστικές ιδέες. Στα 1928 δίνει το βιογραφικό της και γίνεται μέλος του ΚΚΕ. Παράλληλα, το λογοτεχνικό της έργο προκαλεί αίσθηση και επαινείται. Το 1934 γίνεται μέλος της Εταιρίας Ελλήνων Λογοτεχνών. Στην περίοδο της Κατοχής, παίρνει μέρος ενεργά στην Εθνική Αντίσταση μέσα από τις γραμμές του «ΕΑΜ Λογοτεχνών». Το 1945 φεύγει για σπουδές στη Σορβόννη, αλλά της έχει αφαιρεθεί ήδη η ελληνική ιθαγένεια και της απαγορεύεται η επιστροφή στην πατρίδα. Στη συνέχεια μετέχει στην Επιτροπή Βοήθειας στο Παιδί (ΕΒΟΠ) που είχε συγκροτηθεί από το Μάη του 1948 από την Προσωρινή Δημοκρατική Κυβέρνηση και είχε επικεφαλής τον Πέτρο Κόκκαλη. Η Επιτροπή αυτή συντέλεσε σημαντικότατο μορφωτικό έργο στα παιδιά των πολιτικών προσφύγων στις σοσιαλιστικές χώρες φιλοξενίας. Το 1966 επιστρέφει στην Ελλάδα, συλλαμβάνεται, δικάζεται, αλλά απαλλάσσεται. Από τη μεταπολίτευση και μετά συμμετέχει ενεργά ως μέλος του ΚΚΕ σε όλες τις πολιτιστικές και πνευματικές εκδηλώσεις του Κόμματος. Η Έλλη Αλεξίου πέθανε στις 28 Σεπτέμβρη του 1988. Το πολύπλευρο έργο της – μυθιστορήματα, διηγήματα, παιδικά βιβλία, θεατρικά έργα, εκπαιδευτικά δοκίμια και ανθολογίες για την ποίηση της Αντίστασης – πρέπει να παραμείνει «σύντροφος» και «δάσκαλος» των νέων γενιών.

«Όταν βλέπω να γίνεται δίπλα μου μια αδικία, πονάω κι αισθάνομαι την ανάγκη να μιλήσω γι’ αυτήν. Μόνο γι’ αυτό γράφω. Για να καταγγείλω την αδικία», τόνιζε η Ε. Αλεξίου. Ένιωθε τη στράτευσή της συνυφασμένη με τη ζωή της: «Αγαπώ τη ζωή γιατί είμαι στο Κόμμα». Σε συνέντευξή της το 1988 είχε πει: «Ευγνωμονώ σας σπουδές, ευγνωμονώ σε δασκαλίκι, ευγνωμονώ σε ιδεολογία μου, ευγνωμονώ σας διωγμοί και κυνηγητά της Αντίστασης… Γεμίσατε περιεχόμενο τη ζωή μου»…

1939 Υπογράφεται συμφωνία μεταξύ Γερμανίας, Ιταλίας και Ιαπωνίας για στρατιωτική συνεργασία («Χαλύβδινο Σύμφωνο»).

1943 Το Προεδρείο της Εκτελεστικής Επιτροπής της Κομμουνιστικής Διεθνούς προτείνει στα Κομμουνιστικά Κόμματα την αυτοδιάλυση της Διεθνούς. H διάλυση της KΔ, παρά τα προβλήματα ενότητας που αυτή είχε και ανεξάρτητα από το αν αυτή μπορούσε να διατηρηθεί ή όχι, στέρησε από το διεθνές κομμουνιστικό κίνημα το κέντρο και τη δυνατότητα συντονισμένα να επεξεργαστεί την επαναστατική στρατηγική για τη μετατροπή του αγώνα ενάντια στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο ή στην ξένη κατοχή σε αγώνα για την εξουσία, ως ενιαίο καθήκον που αφορούσε το κάθε KK στις συνθήκες της δικής του χώρας.

1947 Ο Αμερικανός πρόεδρος Χάρι Τρούμαν υπογράφει το νόμο που προβλέπει παροχή βοήθειας προς την Ελλάδα. (Δόγμα Τρούμαν). Σύμφωνα με το «Δόγμα Τρούμαν», η κυβέρνηση των ΗΠΑ έπαιρνε υπό την προστασία της τις αντίστοιχες αστικές τάξεις της Ελλάδας και της Τουρκίας, αναλάμβανε τον εξοπλισμό τους και γενικά παρείχε κάθε βοήθεια, προκειμένου να χτυπηθεί ο Δημοκρατικός Στρατός (ΔΣΕ) στην Ελλάδα και να καταστούν οι δύο χώρες σταθερά αγκυροβόλια και ορμητήρια του ιμπεριαλισμού. Ήταν η περίοδος που οι Βρετανοί αδυνατούσαν πια να σηκώσουν το αντίστοιχο βάρος και λίγο – λίγο παραχωρούσαν τη θέση τους στις ΗΠΑ.

1963 Κράτος και παρακράτος προχωρούν σε δολοφονική επίθεση κατά του βουλευτή της ΕΔΑ Γρηγόρη Λαμπράκη, στη Θεσσαλονίκη. Ο Λαμπράκης χτυπήθηκε με λοστό στο κεφάλι από τον Μανώλη Εμμανουηλίδη, που επενέβαινε σε τρίκυκλο το οποίο οδηγούσε ο Σπύρος Γκοτζαμάνης. Και οι δύο ήταν άνθρωποι του υποκόσμου, μέλη της αντικομμουνιστικής οργάνωσης «Καρφίτσα», την οποία καθοδηγούσε η χωροφυλακή και η Ασφάλεια Θεσσαλονίκης. Η επίθεση με το τρίκυκλο έγινε αμέσως μετά από τη συγκέντρωση που είχε οργανώσει στην πόλη η τοπική οργάνωση της ΕΕΔΥΕ, στα γραφεία του Δημοκρατικού Συνδικαλιστικού Κινήματος. Λίγα μέτρα μακρύτερα, στη διάρκεια αντισυγκέντρωσης, χτυπήθηκε επίσης από τραμπούκους ο βουλευτής Καβάλας της ΕΔΑ και στέλεχος του ΚΚΕ Γιώργης Τσαρουχάς, που στη διάρκεια της χούντας δολοφονήθηκε στην Ασφάλεια μετά από βασανιστήρια. Ο ίδιος ο Λαμπράκης θα χάσει τη μάχη με τη ζωή στις 27/5 στο νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ, όπου είχε μεταφερθεί σε κωματώδη κατάσταση μετά την επίθεση.

1966 Πραγματοποιείται η 4η Μαραθώνια Πορεία Ειρήνης.

1967 Βρίσκεται στη Ρόδο, ξεβρασμένο από τη θάλασσα, το σώμα του αγωνιστή προοδευτικού δικηγόρου Νικηφόρου Μανδηλαρά.

1968 Το ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ με απόφασή του τονίζει πως «οι Κομμουνιστές στην Ελλάδα και το εξωτερικό, στην μεγάλη τους πλειοψηφία, ενέκριναν τις αποφάσεις της 12ης Ολομέλειας του ΚΚΕ και καταδίκασαν τη δεξιά οπορτουνιστική γραμμή και τη φραξιονιστική διασπαστική δράση της ομάδας Παρτσαλίδη». Επίσης επέκρινε τη στάση του λεγόμενου «Γραφείου της ΚΕ για το εσωτερικό», που αυτοανακηρύχθηκε σε καθοδήγηση αυθαίρετα και αντικαταστατικά, υιοθετώντας τις απόψεις της διασπαστικής ομάδας και συντονίζοντας τις ενέργειες και τα σχέδια μαζί της.

1973 Το Κίνημα στο Πολεμικό Ναυτικό για την ανατροπή του δικτατορικού καθεστώτος Παπαδόπουλου προδίδεται και καταστέλλεται. Ακολουθούν αθρόες συλλήψεις και βασανισμοί εμπλεκομένων ή υπόπτων για συμμετοχή στο Κίνημα.

1975 Με βούλευμα του πενταμελούς Συμβουλίου Εφετών, 24 από τους πρωτεργάτες της δικτατορίας παραπέμπονται σε δίκη με τις κατηγορίες της εσχάτης προδοσίας και της στάσης.

1986 Την αποδοχή της αμερικανικής πρότασης για την επανάληψη παραγωγής χημικών όπλων, που είχε διακοπεί πριν από 17 χρόνια, αποφασίζουν οι υπουργοί Άμυνας των χωρών – μελών του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες.

2005 Πεθαίνει ο Χαρίλαος Φλωράκης. Γεννήθηκε στις 21 του Ιούλη στο χωριό Παλιοζογλώπι του Δήμου Ιτάμου στα Άγραφα της Καρδίτσας. Το 1929 γίνεται μέλος της ΟΚΝΕ. Το 1933 μπαίνει στη Σχολή Τηλεγραφητών των ΤΤΤ (Τηλεγραφίας – Ταχυδρομείων – Τηλεφωνίας). ‘Οντας σπουδαστής κηρύσσεται η μεγάλη απεργία των «Τριατατικών». Οι σπουδαστές απεργούν μαζί με τους εργαζόμενους και ο Χαρίλαος εκλέγεται στην Επιτροπή Αγώνα. Αργότερα, θα συγκροτηθεί Σύλλογος Σπουδαστών των ΤΤΤ, στον οποίο εκλέγεται και γραμματέας. Το 1934 προσλαμβάνεται ως τηλεγραφητής στην ΤΤΤ. Αρχίζει μια απίστευτη περιπλάνηση «μεταθέσεων» από πόλη σε πόλη, εξαιτίας της συνδικαλιστικής του δράσης. Σε όποια πόλη και αν βρεθεί, θα επιδιώξει και θα έχει σύνδεση με πυρήνες παράνομων κομμουνιστών.

Μετά την κήρυξη του πολέμου ο Χ. Φλωράκης στέλνεται στο μέτωπο. Τη νύχτα της 27ης προς 28η του Οκτώβρη είναι βάρδια στο κεντρικό τηλεγραφείο. Από τις μηχανές που δούλευε πέρασαν τα πρώτα τηλεγραφήματα για την κήρυξη του πολέμου. Την επομένη το πρωί κατατάχτηκε μαζί με τα δύο του αδέλφια. Στις αρχές του Ιούνη του 1941 γίνεται μέλος του ΚΚΕ, το Μάη του 1942 περνάει στην παρανομία και το Δεκέμβρη του ίδιου έτους ανεβαίνει στο βουνό. Το 1943-1945 αναλαμβάνει, διαδοχικά, λοχαγός και ταγματάρχης του ΕΛΑΣ, παίρνει μέρος στο Δεκέμβρη του 1944 και τον Οκτώβρη του 1945 συλλαμβάνεται.

Το Γενάρη του 1946 αμνηστεύεται από την κυβέρνηση Σοφούλη και το Δεκέμβρη ανεβαίνει στο βουνό, στο Δημοκρατικό Στρατό Ελλάδας. Συμμετέχει σε δεκάδες μάχες, επικεφαλής στρατιωτικών ομάδων του Δημοκρατικού Στρατού. Ορίζεται στην αρχή αντισυνταγματάρχης και το Νοέμβρη του ’48 συνταγματάρχης του Δημοκρατικού Στρατού. Την άνοιξη του 1949 αναδεικνύεται αναπληρωματικό μέλος της ΚΕ και στη συνέχεια τακτικό μέλος της ΚΕ του Κόμματος. Το Σεπτέμβρη της ίδιας χρονιάς περνάει στην ΕΣΣΔ, όπου φοιτά και ολοκληρώνει τις σπουδές του στη Στρατιωτική Ακαδημία Φρούνζε.

Στις 5 του Απρίλη του 1954 επιστρέφει παράνομα στην Ελλάδα. Συλλαμβάνεται στις 27 του Ιούλη, ενώ το Μάη του 1960 ξεκινά έπειτα από αρκετές αναβολές η μεγάλη δίκη του στο στρατοδικείο. Στις 20 του Απρίλη 1966 αποφυλακίζεται με όρους. Συλλαμβάνεται και πάλι ανήμερα του Απριλιανού πραξικοπήματος και εξορίζεται μέχρι και την άνοιξη του 1971. Μετά τη διάσπαση του Κόμματος, ο Χαρίλαος συμμετέχει και συμβάλλει αποφασιστικά στη μάχη για την επικράτηση των αποφάσεων της 12ης Ολομέλειας. Τον Ιούνη του 1972, η 16η Ολομέλεια τον εκλέγει μέλος του ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ. Στη 17η Ολομέλεια, το Δεκέμβρη, εκλέγεται Πρώτος Γραμματέας της ΚΕ του Κόμματος.

Στο 9ο Συνέδριο του Κόμματος το 1973 επανεκλέγεται Α΄ Γραμματέας της ΚΕ. Τον Αύγουστο του 1974, πριν τη νομιμοποίηση του Κόμματος, ο Χ. Φλωράκης έρχεται στην Ελλάδα. Στην πρώτη μεταπολιτευτική συνέντευξή του, απαντώντας στις – συνήθεις τότε – προβοκάτσιες περί «ΚΚΕ εξωτερικού» είπε στον Κρις Γουντχάουζ: «Κύριε Γουντχάουζ, εγώ είμαι του …εσωτερικού του εσωτερικού. Όταν έγινε η διάσπαση του ΚΚΕ, από την οποία προέκυψε το λεγόμενο ΚΚΕ (Εσωτερικού), εγώ προσωπικά βρισκόμουν στο …εσωτερικό του εσωτερικού – δηλαδή εξόριστος στο Παρθένι της Λέρου. Όπως και εκατοντάδες άλλοι σύντροφοι που βρίσκονται σήμερα στο ΚΚΕ, που εσείς το χαρακτηρίζετε ως ΚΚΕ εξωτερικού».

Στο 10ο Συνέδριο του Κόμματος (1978), στο 11ο (1982) και στο 12ο (1987) ο Χαρίλαος επανεκλέγεται ΓΓ της ΚΕ. Το 1989, μια χρονιά γεμάτη από γεγονότα και σημαντικές εξελίξεις τόσο στο εσωτερικό της χώρας όσο και σε διεθνές επίπεδο. Στην Ελλάδα, υπό το βάρος των πολιτικοοικονομικών σκανδάλων εκείνης της εποχής και με βάση τα εκλογικά αποτελέσματα δύο εκλογικών αναμετρήσεων, από τις οποίες δεν προέκυψε αυτοδύναμη κυβέρνηση, ορκίζονται διαδοχικά η κυβέρνηση Τζαννετάκη και η κυβέρνηση Ζολώτα. Στο μεταξύ, οι εξελίξεις στις σοσιαλιστικές χώρες αποκτούν δραματικό χαρακτήρα, αφού τίθεται σε εφαρμογή το σχέδιο των ανατροπών. Το καλοκαίρι (11 του Ιούλη) σε Ολομέλεια της ΚΕ ο Χ. Φλωράκης κρίνει πως ήρθε το πλήρωμα του χρόνου για αλλαγή του Γραμματέα του Κόμματος. Ο ίδιος εκλέγεται Πρόεδρος της ΚΕ του ΚΚΕ.

Το Φλεβάρη του 1991 πραγματοποιείται το 13ο Συνέδριο του Κόμματος, που οδήγησε στη διάσπαση του Κόμματος, που προκάλεσε η φραξιονιστική ομάδα στελεχών, η οποία έφυγε από το ΚΚΕ προς το ΣΥΝ. Το 14ο Συνέδριο (Δεκέμβρης) είναι το Συνέδριο της Ανασυγκρότησης. Το Κόμμα πάλεψε και κατάφερε να σταθεί όρθιο. Στο 14ο Συνέδριο, το ΚΚΕ επαναεπιβεβαιώνει τις αρχές του: Το σεβασμό του Καταστατικού του, τη διεθνιστική αλληλεγγύη του, τον επαναστατικό χαρακτήρα του, τη στρατηγική των συμμαχιών και των ανοιγμάτων, τον ταξικό χαρακτήρα του και γενικά την προσήλωσή του στις αγωνιστικές παραδόσεις του και στα ιδανικά του. Ο ρόλος του Χ. Φλωράκη και στη διάσωση του ΚΚΕ και στην ανασυγκρότησή του και στην επιστροφή στις αρχές του υπήρξε αποφασιστικός.

Όλα τα χρόνια που ακολούθησαν, ο Χαρίλαος Φλωράκης συνέχισε να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή. Με το κύρος που διέθετε στην ελληνική κοινωνία και την πείρα του, με το πείσμα του και το σοφό του λόγο, παρέμεινε πάντοτε στήριγμα για ολόκληρο το Κόμμα και σε κάθε του επιλογή. Δεκάδες και εκατοντάδες ήταν οι συναντήσεις που είχε με φορείς, με κατοίκους περιοχών, με οργανώσεις εργαζομένων, με νέους και με νέες. Ο λόγος του, πάντα μεστός και ουσιαστικός, αποτέλεσε σε όλες τις περιπτώσεις παρέμβαση – ύμνο για την πίστη στο Κόμμα, στην υπόθεση της εργατικής τάξης και του σοσιαλισμού.

Σαν σήμερα… 21 Μάη



1864 Τα Επτάνησα περνούν από τους Βρετανούς στην κυριαρχία του ελληνικού κράτους.

1865 H παράταξη του Αλέξανδρου Κουμουνδούρου κερδίζει την απόλυτη πλειοψηφία των εδρών στο νέο κοινοβούλιο, που προέκυψε από τις εκλογές της 14ης έως 17ης Μάη.

1877 Η Ρουμανία ανακηρύσσεται ανεξάρτητο κράτος.

1904 Ιδρύεται στο Παρίσι η Διεθνής Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία (ΦΙΦΑ).

1921 Η Ρωσική Σοβιετική Ομόσπονδη Σοσιαλιστική Δημοκρατία και η Γεωργία υπογράφουν συμφωνία για ένωση.

1923 Στο ενωτικό συνέδριο της 2ης και της 2½ Διεθνούς στο Αμβούργο ιδρύεται η Σοσιαλιστική Εργατική Διεθνής.

1927 Ο Αμερικανός Τσαρλς Λίντμπεργκ γίνεται ο πρώτος πιλότος που διασχίζει με αεροπλάνο τον Ατλαντικό.

1942 Στη Σπερχειάδα της Φθιώτιδας, ο Άρης Βελουχιώτης ορκίζει τους πρώτους μαχητές του ΕΛΑΣ.

1945 Σε ηλικία 45 χρόνων, ο άλλοτε αρχηγός των Ες-Ες και της Γκεστάπο, Χάινριχ Χίμλερ, αυτοκτονεί στη φυλακή, προκειμένου να μη δικαστεί.

1981 Ξεκινά η 14χρονη προεδρία του Φρανσουά Μιτεράν στη Γαλλία.

1991 Ο πρωθυπουργός της Ινδίας Ρατζίβ Γκάντι δολοφονείται κατά τη διάρκεια προεκλογικής περιοδείας. Ήταν γιος της πρωθυπουργού Ίντιρα Γκάντι, που επίσης δολοφονήθηκε.

Σαν σήμερα… 20 Μάη



1498 Ο Πορτογάλος εξερευνητής Βάσκο ντα Γκάμα φτάνει στις ακτές της Ινδίας.

1506 Πεθαίνει ο Γενοβέζος εξερευνητής Χριστόφορος Κολόμβος, που το 1492, επιχειρώντας να βρει δυτική θαλάσσια οδό προς τις Ανατολικές Ινδίες (Ασία), ανακάλυψε την Αμερική.

1769 Γεννιέται ο Ανδρέας Μιαούλης, διοικητής ναύαρχος ελληνικού στόλου κατά την Επανάσταση του 1821.

1806 Γεννιέται ο Βρετανός φιλόσοφος και οικονομολόγος Τζον Στιούαρτ Μιλ.

1825 Στο Μανιάκι της Μεσσηνίας ο Γρηγόριος Δικαίος Παπαφλέσσας με 300 άνδρες αντιμετωπίζει 6.000 Αιγύπτιους του Ιμπραήμ. Στη μάχη αυτή σκοτώνονται όλοι οι Έλληνες επαναστάτες, μεταξύ αυτών και ο Παπαφλέσσας, από τις ηρωικότερες μορφές της Ελληνικής Επανάστασης, μέλος της Φιλικής Εταιρίας. Ο Παπαφλέσσας ήταν από εκείνους που πίστευαν ότι η Επανάσταση έπρεπε να ξεκαθαρίσει όχι μόνο με τους Τούρκους κατακτητές, αλλά και με τους κοτζαμπάσηδες δυνάστες του λαού. Γι’ αυτό ήταν ιδιαίτερα αγαπητός από τα φτωχά λαϊκά στρώματα και μισητός από τους προκρίτους.

1882 Η Γερμανία, η Αυστροουγγαρία και η Ιταλία υπογράφουν μυστική συνθήκη, συγκροτώντας την «Τριπλή Συμμαχία».

1925 Γεννιέται ο Σοβιετικός αεροναυπηγός Αλεξέι Τουπόλεφ, δημιουργός, μεταξύ άλλων, του πρώτου υπερηχητικού επιβατικού αεροπλάνου «Tu-144».

1927 Υπογράφεται η Συνθήκη της Τζέντα, με την οποία το Βασίλειο του Χετζάζ και Νατζντ (μετέπειτα Σαουδική Αραβία) αναγνωρίζεται ως ανεξάρτητο από τη Μεγάλη Βρετανία.

1941 Από τα μέλη της οργάνωσης «Ελευθερία» πραγματοποιείται στη Θεσσαλονίκη το πρώτο σαμποτάζ. Μια ομάδα κομμουνιστών, με επικεφαλής τον Αναγνώστη Αναγνωστόπουλο, που μόλις είχε αποδράσει από το σανατόριο Ασβεστοχωρίου και τον Χατζηθωμά Χουρμούζη, κατέστρεψαν τις μηχανές αρκετών φορτηγών αυτοκινήτων των Γερμανών, ενώ κατέστρεψαν επίσης και πολλά βαρέλια καυσίμων. Ο Α. Αναγνωστόπουλος αργότερα θα συλληφθεί και θα εκτελεστεί από τις δυνάμεις κατοχής.

1941 Αρχίζει η Μάχη της Κρήτης. Στις σκληρές μάχες που κράτησαν 10 μέρες ρίχτηκε σύσσωμος ο κρητικός λαός, με τους κομμουνιστές στην πρώτη γραμμή.

1941 Δραπετεύουν από την Κίμωλο 36 κομμουνιστές εξόριστοι. Μεταξύ αυτών οι Πέτρος Ρούσσος, Χρύσα Χατζηβασιλείου, Αύρα Παρτσαλίδου, Βασιλεία Παπαρήγα, Νίκος Τέγος, Γιώργος Νίκολης, Σοφία Νεφελούδη, Όλγα Αγγελάκη, Κατίνα Βάρκα κ.ά.

1947 Πεθαίνει ο Γιώργης Σιάντος, μέλος του ΠΓ της ΚΕ του ΚΚΕ. Καπνεργάτης στο επάγγελμα, ο Γ. Σιάντος εντάχθηκε από πολύ νωρίς στις γραμμές του ταξικού συνδικαλιστικού κινήματος, ενώ αναδείχθηκε Γραμματέας της Καπνεργατικής Ομοσπονδίας Ελλάδας, της μαζικότερης και πιο μαχητικής ταξικής Ομοσπονδίας της εποχής. Υπήρξε μέλος της ΚΕ και του ΠΓ του Κόμματος από το 3ο τακτικό Συνέδριο το 1927, ενώ στη διάρκεια της Κατοχής και της ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης τέλεσε χρέη Γραμματέα του Κόμματος (έως και την επιστροφή του Ν. Ζαχαριάδη από το στρατόπεδο συγκέντρωσης του Νταχάου).

1949 Πεθαίνει ο Δαμασκηνός, κατά κόσμον Δημήτριος Παπανδρέου, Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και Πάσης Ελλάδος την περίοδο της Κατοχής και του Εμφυλίου. Ο Δαμασκηνός διετέλεσε επίσης πρωθυπουργός (17/10-1/11/1945) και αντιβασιλέας (31/12/1944-28/9/1946). Εκλέχθηκε αρχιεπίσκοπος χάρη στην εύνοια της κατοχικής «κυβέρνησης» Τσολάκογλου, η οποία ακύρωσε την εκλογή του Χρύσανθου από την Ιερά Σύνοδο για να εκλεγεί ο Δαμασκηνός. Στις επιστολές του προς την «κυβέρνηση» των προδοτών, ο Δαμασκηνός ευλογούσε τους «Κουίσλιγκ», δηλώνοντας ότι «αποβλέπομεν μετά βαθείας εκτιμήσεως προς την τολμηράν πρωτοβουλίαν την οποίαν αναλάβατε», ενώ χαρακτήριζε τη συνθηκολόγηση με τους κατακτητές σαν «μέτρον ανάγκης». Στη συνέχεια έπαιξε αποφασιστικό ρόλο στο σφαγιασμό χιλιάδων ΕΛΑΣιτών – ΕΑΜιτών από τους Εγγλέζους του Σκόμπι, τον Γ. Παπανδρέου και τους ταγματασφαλίτες και τους χωροφύλακες του Α. Έβερτ το Δεκέμβρη του 1944. Υπό την ηγεσία του, το 1946, η έκτακτη σύνοδος της Ιεραρχίας εξέδωσε την ποιμαντορική εγκύκλιο για την καταδίκη της Αριστεράς, ενώ υπό την καθοδήγησή του η Ιερά Σύνοδος της 30/5/47 «αφόρισε» σαν «εθνικώς εγκληματικόν κίνημα» (!) τον αγώνα των μαχητών του ΔΣΕ. Αργότερα, το 1949, δήλωνε «υπερήφανος» για την «εθνικήν κολυμβήθραν» της Μακρονήσου…

1950 Πανελλαδική απεργία 75.000 περίπου δημόσιων υπαλλήλων για αύξηση των αποδοχών τους. Διαρκεί μια βδομάδα και αναστέλλεται από την κυβερνητική διοίκηση της ΑΔΕΔΥ.

1956 Οι Αμερικανοί ρίχνουν την πρώτη βόμβα υδρογόνου στην ατόλη Μπικίνι του Ειρηνικού.

1968 Η 20χρονη φοιτήτρια Αλίκη Παπαδομιχελάκη κηρύσσει απεργία πείνας έξω από την ελληνική πρεσβεία της Πράγας, ζητώντας την απελευθέρωση της βαριά άρρωστης μητέρας της Διονυσίας, που η χούντα είχε εξορίσει στη Γυάρο. Η διαμαρτυρία της αποτέλεσε αφορμή για το ξεδίπλωμα μιας πλατιάς καμπάνιας αλληλεγγύης προς τους πολιτικούς κρατούμενους και τον ελληνικό λαό. Στο πλευρό της Αλίκης κήρυξαν απεργία πείνας σε ένδειξη συμπαράστασης ένας Τσέχος φοιτητής και ο πρόεδρος των Βραζιλιάνων φοιτητών στη ΛΔ της Τσεχοσλοβακίας. Καθημερινά έξω από την πρεσβεία πραγματοποιούνταν εκδηλώσεις, πικετοφορίες και διαδηλώσεις χιλιάδων Τσεχοσλοβάκων και ξένων φοιτητών.

1972 Το συγκρότημα λαϊκών χορών «Μωυσέγιεφ» δίνει στην αίθουσα «Τσαϊκόσφκι» της Μόσχας παράσταση για την ενίσχυση του αντιδικτατορικού αγώνα του ελληνικού λαού.

1978 Ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης προσχωρεί στη Νέα Δημοκρατία και αναλαμβάνει το υπουργείο Συντονισμού. Μαζί του και ο έτερος βουλευτής των Νεοφιλελευθέρων  Παύλος Βαρδινογιάννης, ενώ ο Αθανάσιος Κανελλόπουλος, ο οποίος έχει αποχωρήσει από την ΕΔΗΚ, αναλαμβάνει υπουργός Οικονομικών.

                          
  Π.Ε.Ι. Λεωφορείου              Π.Ε.Ι. Φορτηγού                                    Kαταστατικό                          ΚΟΚ     Συνδικάτου ΟΑΣΑ
      
        Συνοπτικός
   Εργασιακός Οδηγός